**"Dünyayı Değiştiren Yedi Element"**

 **"Dünyayı Değiştiren Yedi Element"**


Son zamanlarda okuduğum iyi kitaplardan birinden bahsetmek istiyorum size. Okuması kolay, sürükleyici ve okurken bir avuç dolar için olur mu diye soracağınız satır araları var. 


John Browne, on iki yıl boyunca BP’nin CEO’su olarak tanıklık ettiği küresel enerji ve maden dünyasının perde arkasını, tarihin, bilimin ve siyasetin kesiştiği noktada ustalıkla anlatıyor.


 Dünyayı Değiştiren Yedi Element, insanlık tarihinin akışını hem inşa eden hem de tehdit eden yedi maddeyi , "demir, karbon, altın, gümüş, uranyum, titanyum ve silisyumu"  çarpıcı örneklerle gözler önüne seriyor.


Browne, bu elementleri yalnızca jeolojik kaynaklar olarak değil, uygarlığın mimarları ve krizlerin fitilini ateşleyen başlıca aktörler olarak ele alıyor:


Karbon :  Dün, sanayi devriminden itibaren enerji üretiminin can damarı olarak dünyayı kalkındırırken sermayeyi de ihya eden karbon; bugün, iklim krizinin baş suçlusu ilan edilip “yeşil enerji” söylemiyle yeni bir sermaye birikim modeline dönüştü. Karbon borsaları, bu kez çevreyi değil, finans kapitalin kârını kurtarmak için kuruldu.


Uranyum : Olağanüstü enerji yoğunluğu sayesinde “geleceğin enerjisi” olarak sunulsa da, 20. yüzyılda Hiroşima ve Nagazaki’nin yıkımında insanlığa en büyük felaketlerden birini yaşattı.


 Barışçıl kullanım iddiasıyla girdiği enerji sektöründe ise atık ve güvenlik sorunlarıyla geleceğin kara kutusu olmaya devam ediyor.


Silisyum : Mikroçiplerin, bilgisayarların ve veri devriminin yapı taşı. Endüstri 4.0’ın omurgasını kurarak yapay zekâ çağının kapılarını araladı; bilgi, artık petrol kadar stratejik bir kaynak haline geldi.


Altın : Yüzyıllardır sermayenin göz bebeği; küresel rezervlerin garantisi, spekülatif piyasaların vazgeçilmezi. Bugün hâlâ, doğanın “süper sömürü”sünün en kârlı nedenlerinden biri olarak ormanları, nehirleri ve yaşam alanlarını yok ediyor.


Demir :  Modern şehrin gökdelenlerinden çelik köprülere, devasa altyapı projelerinden silah sanayine kadar her yerde. İşçi sınıfının teriyle, maden havzalarının talanı pahasına büyüyen metal kapitalizminin simgesi.


Titanyum : Hafifliği ve dayanıklılığıyla havacılıktan savunma sanayine, tıptan otomotive kadar geniş bir alanda kullanılıyor. Değeri, özellikle yüksek teknoloji ve savunma projelerinde stratejik bir hammadde olarak artıyor.


Gümüş :  Tarih boyunca para sistemi ve süs eşyalarının vazgeçilmeziydi. Günümüzde elektronik, güneş panelleri ve tıbbi cihazlarda kritik rol oynuyor; fiyatı ve arzı, ekonomik dalgalanmaların barometresi gibi işliyor.


Browne, kendi anıları ve tanıklıkları eşliğinde bu maddelerin hem uygarlığı kuran hem de savaşları, sömürüyü ve ekolojik yıkımı körükleyen ikili karakterini ortaya koyuyor. 


Kitap, insan hırsının, yaratıcılığın ve doğayla kurduğumuz ilişkinin karmaşık hikâyesini, kapitalizmin gölgesinde yeni bir gözle okumamızı sağlıyor.


Dünyayı Değiştiren Yedi Element, yalnızca bilim meraklıları için değil; tarihin, siyasetin ve ekonominin derin bağlarını anlamak isteyen herkes için, modern dünyanın ham maddelerini yeniden düşünmeye davet eden sarsıcı bir anlatı.


Bugün şirketlerin neden bu kadar doğa ve insanlık düşmanı olduğunu bir CEO tarafından yazılan bu kitapta çok net hissedeceksiniz. 


Sıınıfsal olarak başka bir sınıfa ait John Browne, bu elementlerin sermaye için ne kadar önemli olduğunu anlatırken satır aralarından insanlığın sömürüsüne, doğanın nasıl katledildiğine dair bilgiler sızıyor, sızdırıyor belki de. 


Bu kitabı okumalısınız, okuyun ki enerji diye, gelişim diye, teknoloji diye nasıl bir felakete sürüklendiğimizi görün.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

**"Hırsız Kim? Kod 46 ve Sınıf Kavgasının Gerçek Faili"**

 **"Hırsız Kim? Kod 46 ve Sınıf Kavgasının Gerçek Faili"** İki gün önce sabaha karşı Aksa Enerji işçileri güne işten atıldıklarını öğrenerek başladı. Ama nasıl bir atılma? SGK kayıtlarına kod 46 ile – yani “hırsızlık” suçlamasıyla.  Evet, patron bu işçileri hırsızlıkla suçladı. Üstelik bu işçiler bir yıl kadar önce kendi gelecekleri için, düşük ücretlerine ve güvencesiz çalışma koşullarına karşı direnmişlerdi.  Rize, Trabzon ve Giresun’daki enerji emekçileri, patronun kurduğu sahte sendikal duvarları yıkarak kendi sendikalarını, Bağımsız Enerji İşçileri Sendikası’nı kurmuş; örgütlenmiş; greve çıkmışlardı.  O grev sayesinde şirket ücretlerde düzenlemeye gitmek zorunda kalmış, iş güvenliğinde bazı geri adımlar atmıştı. Ama sınıf mücadelesi öyle bir şeydir ki patronlar hiçbir şeyi unutmaz, hele hele kaybettiklerini asla affetmezler.  O grev, o kazanım, o birlik duygusu Kazancı Holding’in kalbinde bir ukte gibi kalmış olacak ki, bir yıl sonra intikam soğuk bir sabah...
Devamı

**“Sol Yumruk, Sağ Elin Şiddetini Temize Çekemez!”**

 **“Sol Yumruk, Sağ Elin Şiddetini Temize Çekemez!”** Bir adam… Adını vermeyeceğim. Çünkü onun adı bir kişi değil, bir zihniyet. Bir kadına bağırıyor. Yetmiyor, yüzüne tokat atıyor sertçe, bir tehdit gibi. Topluluğun ortasında. Ve en acısı? Bu kişi kendini sosyalist olarak tanımlıyor. Bütün mücadele alanlarında öne çıkıyor. Eşitlik nutukları atan, sokakta pankart taşıyan biri. Ama evde, ya da sokakta, bir kadının sesini bastırmak için sesini yükselten biri. Bize bu mu kaldı yoldaşlar? Marksist olmak, bir metin ezberlemek değil; Özgürlükçü olmak demektir. Ve en ağır tutsaklık zinciri, kadının her gün maruz kaldığı görünmez prangalardır. Kadınları ezen sistem sadece kapitalizm değil; Onu doğuran ve besleyen ataerkil tahakkümün ta kendisidir. Bir erkek, ister sağcı ister solcu olsun; kadına şiddet uyguladığında egemenin suretini taşır. Sen hangi bildiriyi imzalamışsın, hangi yürüyüşe katılmışsın, önemsizdir. Kadına tokat atan el, sınıf kardeşliğini de, eşitliği de, halkın onurunu da p...
Devamı

**"Dua Karnını Doyuruyor mu, Katmer?"**

 **"Dua Karnını Doyuruyor mu, Katmer?"** 41 işçi... Sadece rakam değil bu. Bir yıldan uzun süredir örgütlenme mücadelesi veren, alın terinin hakkını isteyen, hayatlarını bir elektrik direğinde, bir trafoda, bazen canları pahasına çalışarak geçiren 41 insan... Şimdi hepsi, bir kalemde Kod 46 ile fişlendi. Yani devletin resmi kaydında “ahlaksız”, “hırsız”, “yüz kızartıcı” ilan edildiler. Ve o insanlar… Ulaştıkları her kapıda “destek” istediler. Kimi sustu, kimi kafasını çevirdi. Ama bir kişi konuştu. AKP Rize İl Başkanı Yılmaz Katmer:  “Sizin için dua ederim.” Ey Katmer, O dua senin çocuklarının karnını doyuruyor mu? Dua ile mi girdin sen o koltuğa? Dua ile mi alınıyor elektrik faturası, dua ile mi ödüyorsun özel okul taksidini, araba kredini, market harcamanı? Ama işçiye gelince: “Ben dua ederim.” Bu ülkede artık yoksula dua, zengine vergi affı düşüyor. Bu ülkede artık işçiye sabır, patrona teşvik düşüyor. Rize’de ,Trabzon'da ,Artvin'de ,Giresun'da yaşananları herk...
Devamı