**"Osmanlı’da Doğal Afetler ve Toplumsal Dönüşüm"**

 **"Osmanlı’da Doğal Afetler ve Toplumsal Dönüşüm"**


Tarih sadece zaferlerle, fetihlerle ya da diplomatik oyunlarla şekillenmez. Bazen doğanın kendisi de tarih sahnesine çıkar, devletleri, toplumları ve bireyleri büyük sınavlara tabi tutar. İşte tam da bu noktada Yaron Ayalon’un Osmanlı İmparatorluğu’nda Doğal Afetler adlı kitabı, tarihin bu sıklıkla göz ardı edilen yönüne ışık tutuyor.


Yazmayı seviyorum, nedendir bilinmez son 1 yılda daha çok yazmak istiyorum. Yaşlanıyorum belki geriye bir şeyler bırakmak, belki gelecekte hatırlanmak gibi nedeni belirsiz bir ruh halim. 


Yetiştirmenin aceleciliği var üzerimde. Bunun için önüme ne düşüyorsa yazıyorum. Günlük ülkede yaşanılanları, bazen duygu durumumun yoğunlaştığı zamanlarda duygularımı, bazen de okuduğum kitapları... 


Ne de çok, ne de uzun yazıyorsun diyenleriniz olur şimdi. Derdim belki de gelecekte bir zamanda aranızda olmasam da sizinle yazdıklarımla konuşma isteğimdir, bilmiyorum. 


Çok sevdiğim, çok fazla değer verdiğim, önemsediğim, bana can suyu olan birinin hediye ettiği bir kaç kitaptan biri olan ve neredeyse bşr solukta okuduğum bir kitaptan bahsedeceğim bugün.  Yaron Ayalon' un Osmanlı tarihine bşr başka yerden bakışından. Umarım beceririm. 


Ayalon, Osmanlı tarihini doğal afetler perspektifinden incelerken, bu afetlerin sadece birer felaket olmanın ötesinde toplumsal ve siyasi dönüşümlere nasıl zemin hazırladığını anlatıyor.


 Kitap, Osmanlı topraklarında vebadan depremlere, kıtlıklardan büyük yangınlara kadar pek çok felaketin izini sürerken, bu afetlere karşı Osmanlı devletinin, cemaatlerin ve bireylerin nasıl tepki verdiğini ele alıyor.


En dikkat çekici iddialardan biri, Osmanlı Devleti’nin kuruluşunda Kara Veba’nın etkisinin yadsınamaz olduğu. Kara Veba’nın Avrupa’yı kasıp kavurduğu dönemde Osmanlıların Anadolu ve Balkanlar’da hızla güçlenmesi, bu pandeminin yol açtığı nüfus boşlukları ile ilişkilendiriliyor.


 Benzer şekilde, Osmanlı’nın son dönemlerinde sıklaşan doğal afetlerin, merkezi yönetimin zaten zayıflamış olan yapısını daha da kırılgan hale getirdiği vurgulanıyor.


Kitap ayrıca Osmanlı toplumundaki Müslümanlar ve gayrimüslimler arasındaki sınırların, felaketler karşısında nasıl esneyebildiğini gösteriyor.


 Geleneksel anlatının aksine, topluluklar arasındaki ilişkilerin katı olmadığını ve döneme göre değiştiğini öne sürüyor. Afetler, zaman zaman toplumsal dayanışmayı güçlendirirken, bazen de dini veya etnik farklılıkları daha da belirginleştiren unsurlar haline geliyor.


Yazarın çevresel ve toplumsal tarihi, felaket psikolojisi ile birleştirmesi ise kitabın akademik değerini artırıyor. Osmanlı insanının afetler karşısındaki tavırları ,kaçma, saklanma, tevekkül ya da kolektif hareketlilik  tarih boyunca değişen sosyo-politik yapılarla birlikte ele alınıyor.


Bu eser, doğal afetlerin yalnızca yıkıcı olaylar değil, aynı zamanda devletlerin çöküşüne ya da yeniden yapılanmasına katkı sağlayan dinamikler olduğunu gösteriyor. 


Osmanlı tarihine farklı bir perspektiften bakmak isteyenler için Osmanlı İmparatorluğu’nda Doğal Afetler, kaçırılmaması gereken bir çalışma.


Sonuç olarak, doğa bazen en büyük tarih yazarıdır. Ve Yaron Ayalon, bu kitabında bizlere, tarihin sadece insan eliyle yazılmadığını hatırlatıyor.


Önemseyip okuduğunuz için teşekkürler. Mutlaka okumanız gereken bir kitap.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

**"Hırsız Kim? Kod 46 ve Sınıf Kavgasının Gerçek Faili"**

 **"Hırsız Kim? Kod 46 ve Sınıf Kavgasının Gerçek Faili"** İki gün önce sabaha karşı Aksa Enerji işçileri güne işten atıldıklarını öğrenerek başladı. Ama nasıl bir atılma? SGK kayıtlarına kod 46 ile – yani “hırsızlık” suçlamasıyla.  Evet, patron bu işçileri hırsızlıkla suçladı. Üstelik bu işçiler bir yıl kadar önce kendi gelecekleri için, düşük ücretlerine ve güvencesiz çalışma koşullarına karşı direnmişlerdi.  Rize, Trabzon ve Giresun’daki enerji emekçileri, patronun kurduğu sahte sendikal duvarları yıkarak kendi sendikalarını, Bağımsız Enerji İşçileri Sendikası’nı kurmuş; örgütlenmiş; greve çıkmışlardı.  O grev sayesinde şirket ücretlerde düzenlemeye gitmek zorunda kalmış, iş güvenliğinde bazı geri adımlar atmıştı. Ama sınıf mücadelesi öyle bir şeydir ki patronlar hiçbir şeyi unutmaz, hele hele kaybettiklerini asla affetmezler.  O grev, o kazanım, o birlik duygusu Kazancı Holding’in kalbinde bir ukte gibi kalmış olacak ki, bir yıl sonra intikam soğuk bir sabah...
Devamı

**“Sol Yumruk, Sağ Elin Şiddetini Temize Çekemez!”**

 **“Sol Yumruk, Sağ Elin Şiddetini Temize Çekemez!”** Bir adam… Adını vermeyeceğim. Çünkü onun adı bir kişi değil, bir zihniyet. Bir kadına bağırıyor. Yetmiyor, yüzüne tokat atıyor sertçe, bir tehdit gibi. Topluluğun ortasında. Ve en acısı? Bu kişi kendini sosyalist olarak tanımlıyor. Bütün mücadele alanlarında öne çıkıyor. Eşitlik nutukları atan, sokakta pankart taşıyan biri. Ama evde, ya da sokakta, bir kadının sesini bastırmak için sesini yükselten biri. Bize bu mu kaldı yoldaşlar? Marksist olmak, bir metin ezberlemek değil; Özgürlükçü olmak demektir. Ve en ağır tutsaklık zinciri, kadının her gün maruz kaldığı görünmez prangalardır. Kadınları ezen sistem sadece kapitalizm değil; Onu doğuran ve besleyen ataerkil tahakkümün ta kendisidir. Bir erkek, ister sağcı ister solcu olsun; kadına şiddet uyguladığında egemenin suretini taşır. Sen hangi bildiriyi imzalamışsın, hangi yürüyüşe katılmışsın, önemsizdir. Kadına tokat atan el, sınıf kardeşliğini de, eşitliği de, halkın onurunu da p...
Devamı

**"Dua Karnını Doyuruyor mu, Katmer?"**

 **"Dua Karnını Doyuruyor mu, Katmer?"** 41 işçi... Sadece rakam değil bu. Bir yıldan uzun süredir örgütlenme mücadelesi veren, alın terinin hakkını isteyen, hayatlarını bir elektrik direğinde, bir trafoda, bazen canları pahasına çalışarak geçiren 41 insan... Şimdi hepsi, bir kalemde Kod 46 ile fişlendi. Yani devletin resmi kaydında “ahlaksız”, “hırsız”, “yüz kızartıcı” ilan edildiler. Ve o insanlar… Ulaştıkları her kapıda “destek” istediler. Kimi sustu, kimi kafasını çevirdi. Ama bir kişi konuştu. AKP Rize İl Başkanı Yılmaz Katmer:  “Sizin için dua ederim.” Ey Katmer, O dua senin çocuklarının karnını doyuruyor mu? Dua ile mi girdin sen o koltuğa? Dua ile mi alınıyor elektrik faturası, dua ile mi ödüyorsun özel okul taksidini, araba kredini, market harcamanı? Ama işçiye gelince: “Ben dua ederim.” Bu ülkede artık yoksula dua, zengine vergi affı düşüyor. Bu ülkede artık işçiye sabır, patrona teşvik düşüyor. Rize’de ,Trabzon'da ,Artvin'de ,Giresun'da yaşananları herk...
Devamı